Verantwoordelijk voor veilige elektrische installaties
Wat is een installatieverantwoordelijke?
Een installatieverantwoordelijke draagt verantwoordelijkheid voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties binnen een organisatie. Je houdt toezicht op de veiligheid, kwaliteit en continuïteit van installaties en zorgt dat beheer, onderhoud en werkzaamheden op een verantwoorde manier worden georganiseerd.
De functie combineert elektrotechnische kennis met verantwoordelijkheid, overzicht en communicatie. Je werkt samen met onder andere technici, werkverantwoordelijken, onderhoudsteams en het management om risico’s te beheersen en installaties betrouwbaar in bedrijf te houden.

Veiligheid in de dagelijkse praktijk
Wat zijn de taken van een installatieverantwoordelijke?
De taken van een installatieverantwoordelijke draaien om het veilig beheren en gebruiken van elektrische installaties. Je zorgt dat verantwoordelijkheden duidelijk zijn vastgelegd en dat risico’s, onderhoud en werkzaamheden op de juiste manier worden beheerst.
Afhankelijk van je organisatie behoren bijvoorbeeld deze werkzaamheden tot je functie:
- Toezien op de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties
- Elektrotechnische risico’s beoordelen en beheersen
- Inspecties en onderhoud organiseren
- Zorgen dat geconstateerde gebreken worden opgevolgd
- Veiligheidsprocedures en werkinstructies bewaken
- Technische documentatie actueel houden
- Adviseren over aanpassingen aan installaties
- Toezien op duidelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden
NEN noemt onder andere veiligheid, kwaliteit, continuïteit, inspecties en het herstellen van gebreken als belangrijke onderdelen van de verantwoordelijkheid van een IV. In de praktijk kunnen daar ook onderhoudsbeleid, veiligheidsprocedures en toegangsbeleid bij horen.
Afhankelijk van de organisatie werk je daarnaast met onderhouds-, inspectie- en assetmanagementsystemen om installaties, werkzaamheden en documentatie te beheren.
Verschillende rollen binnen elektrotechnische veiligheid
Installatieverantwoordelijke of werkverantwoordelijke: wat is het verschil?
Een installatieverantwoordelijke en werkverantwoordelijke werken allebei aan elektrotechnische veiligheid, maar hebben een andere focus.
| Installatieverantwoordelijke | Werkverantwoordelijke |
|---|---|
| Gericht op de elektrische installatie | Gericht op werkzaamheden aan of nabij installaties |
| Bewaakt de veilige bedrijfsvoering | Bewaakt de veilige uitvoering van werkzaamheden |
| Heeft een overkoepelende rol rond beheer en veiligheid | Organiseert veiligheid rondom specifieke werkzaamheden |
Binnen NEN 3140 worden zowel de IV als de WV als belangrijke rollen binnen de veilige bedrijfsvoering beschreven. De precieze taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden moeten binnen de organisatie duidelijk worden vastgelegd.
Kennis, ervaring en verantwoordelijkheid
Hoe word je installatieverantwoordelijke?
Om installatieverantwoordelijke te worden heb je voldoende elektrotechnische kennis en praktijkervaring nodig. Welke achtergrond wordt gevraagd, hangt af van de installaties en verantwoordelijkheden binnen de functie.
Een veelvoorkomende basis bestaat uit:
- Een mbo- of hbo-opleiding in elektrotechniek of energietechniek
- Praktijkervaring met elektrische installaties
- Kennis van elektrotechnische veiligheid
- Kennis van relevante normen en procedures
- Goede communicatieve en organisatorische vaardigheden
Aanvullende trainingen of certificeringen kunnen je vakkennis verder ontwikkelen. Een opleiding of certificaat is echter niet hetzelfde als de formele aanwijzing als IV. NEN beschrijft de installatie- en werkverantwoordelijke als rollen die via een aanwijzing worden vastgelegd.
Veilig werken met elektrische installaties
Welke normen zijn belangrijk voor een installatieverantwoordelijke?
Welke normen relevant zijn, hangt af van de installaties waarvoor je verantwoordelijkheid draagt. NEN 3140 richt zich op de veilige bedrijfsvoering van laagspanningsinstallaties. Voor hoogspanningsinstallaties kan NEN 3840 relevant zijn.
Als IV is het belangrijk dat je de relevante veiligheidsregels begrijpt en weet hoe je deze binnen de organisatie toepast. Ook interne procedures, risicoanalyses en duidelijke afspraken over bevoegdheden spelen daarbij een belangrijke rol.
Salaris en verantwoordelijkheid
Wat verdient een installatieverantwoordelijke?
Het salaris van een installatieverantwoordelijke hangt af van je ervaring, sector, opleidingsniveau en de omvang van je verantwoordelijkheid. Ook het type installaties en de combinatie met andere technische taken hebben invloed op je salaris.
Actuele vacatures laten zien dat de beloning sterk kan verschillen. Enexis noemt voor operationeel installatieverantwoordelijken elektrotechniek bijvoorbeeld salarissen van ongeveer €4.223 tot €6.033 bruto per maand. Een recente Focus Engineering-vacature voor een gecombineerde functie als Electrical Maintenance Engineer en installatieverantwoordelijke noemt €55.000 tot €80.000 bruto per jaar, inclusief flexibel arbeidsvoorwaardenbudget.
Naast salaris kun je afhankelijk van de werkgever rekenen op arbeidsvoorwaarden zoals een mobiliteitsregeling, opleidingsbudget, extra vrije dagen en mogelijkheden om je verder te specialiseren.

Verantwoordelijkheid binnen de dagelijkse operatie
Wat doet een operationeel installatieverantwoordelijke?
Een operationeel installatieverantwoordelijke richt zich binnen bepaalde organisaties op de veilige dagelijkse bedrijfsvoering van installaties of een aangewezen gebied. De precieze functie-inhoud verschilt per organisatie en sector.
Bij netbeheerder Enexis houdt een operationeel installatieverantwoordelijke elektrotechniek zich bijvoorbeeld bezig met veilige bedrijfsvoering, het beoordelen van technische situaties, beheer na oplevering en toezicht op onderhoud en storingen.
Van industrie tot energie
Waar werkt een installatieverantwoordelijke?
Installatieverantwoordelijken werken in omgevingen waar elektrische installaties een belangrijke rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Industrie en procesindustrie
- Energie en netbeheer
- Datacenters
- Infrastructuur
- Water en utilities
- Productiebedrijven
- Complexe utiliteit
De omvang van je verantwoordelijkheid verschilt per werkomgeving. Bij de ene werkgever beheer je een duidelijk afgebakende laagspanningsinstallatie, terwijl je binnen een andere organisatie werkt met omvangrijke technische infrastructuur of meerdere installaties.
Persoonlijke begeleiding van A tot Z
Over Focus Engineering
Focus Engineering verbindt sinds 2013 technisch talent met organisaties binnen onder andere Electrical & Instrumentation, Control & Automation en Mechanical & Piping. We begeleiden je persoonlijk tijdens je zoektocht naar een nieuwe functie en ondersteunen je gedurende het sollicitatieproces.
Recruitment
Wij vinden een nieuwe passende functie voor je bij één van onze klanten. Je gaat direct in dienst bij het bedrijf.
Detachering
Je komt op contract bij Focus Engineering en werkt bij onze opdrachtgevers. Dit kunnen zowel langdurige als korte projecten zijn.
Deta-vast
Je komt op contract bij Focus Engineering en werkt voor een jaar bij een van onze opdrachtgevers. Na dit jaar ga je in vaste dienst bij de werkgever.
ZZP/Freelance
Ook als ZZP’er helpen wij je graag aan een nieuwe uitdaging. Je kan als zelfstandige aan de slag op projecten bij onze opdrachtgevers.
